e-galatsi - Αυγά μάτια & τηγανιτές πατάτες

View Comments

Με την λογοτεχνία δεν τα πηγαίνω ιδιαίτερα καλά. Κατά το παρελθόν διάβασα πολλά βιβλία λογοτεχνικά, ιστορικά, κοινωνικά, πολιτικά. Όλα αυτά έκαναν τον όμορφο κύκλο τους στη ζωή μου κι έκλεισαν. Βιβλία όμως εξακολουθώ και διαβάζω και όσοι με γνωρίζουν με αποκαλούν βιβλιοφάγο, διότι ξοδεύω μηνιαίως αρκετά χρήματα για την αγορά τους. Μπορεί εδώ να πει κάποιος: ναι, κι άλλοι άνθρωποι ξοδεύουν για να ζήσουν, δεν τους περισσεύουν χρήματα για βιβλία. Ούτε εμένα μου περισσεύουν, όλα τα πράγματα όμως στη ζωή είναι θέματα επιλογών.

Το βιβλίο «Αυγά μάτια & τηγανιτές πατάτες – επεπόθησεν η ψυχή μου», είναι ένα βιβλίο του γαλατσιώτη Τάσου Πασπάλα, γνωστού από τις σαββατιάτικες συνεδρίες του Κονκλάβιου. Από εκεί τον ξέρω αλλά δεν τον ξέρω. Θέλω να πω, μιλάμε με τον γείτονά μας, με τον συμπολίτη μας, με τον εχθρό μας ή με τον φίλο μας, αλλά επί της ουσίας δεν τον γνωρίζουμε και φυσικά ούτε αυτός μας γνωρίζει. Και αυτό διότι κατά κανόνα οι σχέσεις μας είναι συνήθως επιδερμικές, κινούνται σε πολύ στενά πλαίσια.

Προμηθεύθηκα το βιβλίο από την παρουσίαση που έκανε προ ημερών στο «Καμίνι». Περισσότερο για να ενισχύσω τη συγγραφική προσπάθεια του συγγραφέα και λιγότερο από ενδιαφέρον – μιάς και όπως προανέφερα, έχω φύγει από την λογοτεχνία. Είναι μεγάλα τα κόστη για συγγραφείς στην Ελλάδα και αν δεν είσαι «πρώτο όνομα», όσο καλά και αν είναι, δεν κάνουν πωλήσεις αντάξιες του περιεχομένου τους. Δεν γνωρίζω πως θα πάει κυκλοφοριακά το βιβλίο αυτό, όμως από καρδιάς εύχομαι να πάει, να είναι καλοτάξιδο.

Σε 472 σελίδες, ο συγγραφέας συμπυκνώνει με θαυμαστό τρόπο την ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας του περασμένου αιώνα, από τη Μικρασιατική Καταστροφή ώς τις μέρες του εμφυλίου. Οι πρωταγωνιστές του έργου του, γίνονται οικείοι στον αναγνώστη που βλέπει σε αυτούς και μία ιστορία από το δικό του ίσως οικογενειακό περιβάλλον. Επτασφράγιστα μυστικά, κρατούν ή χωρίζουν ανθρώπους, οι κλειστές κοινωνίες ασφυκτιούν, σε αυτές ζουν υποκριτές, ήρωες, αντίπαλοι, έρχεται όμως ένας Παπαθανάσης και σαν άλλος παπά Γιάνναρος από τις αδερφοφάδες του Καζαντζάκη, παλεύει για το δίκιο, προφυλάσσει τον αδύνατο και γίνεται από την κοινωνία δακτυλοδεικτούμενος, ο σαλός δεν έχει δικαιώματα, χαλάει τα σάπια ήθη της κοινωνίας – όλα όσα διαδραματίζονται, είναι ο καθρέφτης του κόσμου που έχει χάσει το δρόμο του και επειδή δεν έχει επίγνωση, νομίζει πως πορεύεται σωστά.

Η πλοκή του βιβλίου είναι συναρπαστική, ο λόγος ρέει εύκολα, δεν βαρύνει με πομπώδεις φράσεις που χρησιμοποιούν οι ονομαστοί κυρίως λογοτέχνες. Οι λέξεις που μεταμορφώνονται σε εικόνες από τον αναγνώστη, φανερώνουν τη λογοτεχνική αξία του συγγραφέα. Από τη στιγμή που αρχίζεις και διαβάζεις, δεν θέλεις να σταματήσεις, είναι όλα τόσο ζωντανά που αν κάνεις ένα διάλειμμα, μία παύση, νομίζεις πως κάτι χάνεις.

Υπάρχει και κάτι άλλο, για μένα τουλάχιστον σημαντικό, ο αναγνώστης μέσα από τον ρέοντα λόγο του συγγραφέα, μαθαίνει τη γεωγραφία της Ελλάδας σε όλα τα μήκη και πλάτη της, τόσο μέσα από τους πολέμους κι άλλο τόσο από εξορίες, από δεινά που πλήγιασαν αυτή τη χώρα. Δεν παραλείπει να εντάξει στους πρωταγωνιστές του έργου του και ονόματα πραγματικά από τον κύκλο του Κονκλάβιου, τον φωτογράφο Πέτρο Ζάκη, ή τον καθηγητή θεολογίας Νίκο Κωστόπουλο (προφανώς πατέρα του Σωτήρη Κωστόπουλου, του καθηγητή ιταλικών).

Δεν είμαι βιβλιοκριτικός για να κάνω βιβλιοκρισίες, δεν έχω τα εφόδια για κάτι τέτοιο, διαβάζοντας όμως το καταπληκτικό βιβλίο του Τάσου Πασπάλα, ένιωσα την ανάγκη να καταθέσω λίγες λέξεις για την αξία του μόχθου του. Δεν γράφονται τέτοια βιβλία σήμερα, ειδικότερα μάλιστα όταν παράλληλα με τη συγγραφή απαιτείται και ιστορική έρευνα. Για τον λόγο αυτό, ας μου επιτραπεί να το χαρακτηρίσω ώς ιστορικό μυθιστόρημα. Έχει όλα όσα απαιτεί ένα τέτοιο βιβλίο.

Το ρεμπέτικο τραγούδι που ακούγεται πιο κάτω, είναι φυσικά δική μου επιλογή, αλλά την αφορμή μου την έδωσε ο συγγραφέας διότι το περιλαμβάνει στο έργο του, όταν αναδεικνύει τη δύναμη της αγάπης του Στρατή και της Δάφνης στους τεκέδες του Πειραιά.

Το βιβλίο «αυγά μάτια & τηγανιτές πατάτες – επεπόθησεν η ψυχή μου, είναι ένα μοναδικό έργο του συμπολίτη μας Τάσου Πασπάλα. Και επειδή διαβάζοντάς το, νομίζεις πως συμμετέχεις στη πλοκή του, κλείνοντας αυτές τις γραμμές, πάω στη κουζίνα μου να φτιάξω κι εγώ, αυγά μάτια & τηγανιτές πατάτες.

Ο Πεζοπόρος